On Thursday, 8th October at Gallery Nest in Geneva, it was opened the exhibition “Toward a Better World 2 – examples of contemporary art in Serbia”. The exhibition, curated by Sava Stepanov, presented works of Mrđan Bajić, diSTRUKTURA, Andrea Ivanović, Boris Lukić, Ana Vrtačnik and Tadija Janičić.

The main goal of the project “Towards a Better World”, which is on this occasion for the second time achieved in the Nest Gallery, organized by Galleries Bel Art and Little Prince Foundation, is aimed at presenting the current Serbian scene and work the few authentic creative personalities that reflect the current state of the art, the expression of the engaged attitude toward events of transitional reality in Serbia through artistic achievements, as well as the development of cultural cooperation between Serbia and Switzerland.

The concept of the exhibition, which will be open until 18th October, was made by Vesna Latinović i Aleksandra Vegezzi. Kurator of exhibition, Sava Stepanov said the following about this project:

One repeated xhibition: toward a better world (II)

U društvu dugotrajne socijalne, političke, ekonomske i kulturne tranzicije neodlučno započete još tokom  poslednjih godina proteklog stoleća, srpska umetnost nastoji da forsiranim modernističkim načelima ponudi bazične principe projekta i razvoja. Umetnici nastoje da stav Filiberta Menne „o umetnosti koja ima pravo na zasebnost, ne da bi se izdvojila, nego da bi svojim modelom bila primer drugim znanjima i drugim praksama” – pretvore u svojevrsnu inicijativu ponuđenu aktuelnoj zbilji u Srbiji. No, uporedo sa promenama u društvu, istovremeno se dešavaju i znatno dinamičnije promene unutar same umetnosti. One su, pre svega, izazvane uznapredovalim world network-om i tehnološki ubrzanom komunikacijom na najrazličitijim nivoima ljudskog življenja i funkcionisanja. U takvim okolnostima najveće promene se ostvaruju u domenu slike i njene fenomenologije.

Savremena umetnost je tokom prekretnice vekova, krajem proteklog stoleća i nakon 2000-te, bitno promenila svoje obličje.  Slikarstvo više nije vodeći vizuelni jezik u umetnosti jer su senzibilitetu savremenog čoveka bliže neke druge i drugačije slike. Uglavnom su to slike naglašenih tehnoloških i digitalnih svojstava koje su nam, drsko, odlučno i nemilosrdno, nametnute putem elektronskih društvenih mreža i advertajzinga. Nedavno je ugledni američki istraživač medija Lav Manevič ustvrdio da te i takve slike sve češće bira, karakteriše i promoviše moćni kompjuterski algoritam, koji se u vremenu globalne digitalizacije sve više otuđuje i udaljuje od čoveka i njegove osećajnosti…

No, u okružju svih tih elektronskih vizuelnih fenomena, slikarstvo je još uvek u opticaju. Danas je ono čuvar digniteta umetnički senzibiliziranog hand made proizvoda obleženog čovekovom mišlju i osećajnošću. Beogradska teoretičarka savremenih umetničkih praksi Divna Vuksanović, uverena je da se današnji umetnik sveopštoj digitalizaciji efektno može suprotstaviti tradicionalnim postupcima koji podrazumevaju ”povratak telu/ruci”.  U svakom slučaju, odnosi su promenjeni: savremeni slikar jeste izgubio oreol izuzetnosti koji su ranije imali njegovi predhodnici, ali je on i u aktuelnom kontekstu još  uvek stvaralac od integriteta i autoriteta. Zapravo, danas je umetnik – građanin; on više nije tek posmatrač, komentator ili kritičar  aktuelnih zbivanja nego je autentični konstituent svakodnevlja, a njegova umetnost je društveno integrisana i kontekstualizovana.

Ove teorijske napomene treba imati na umu pri posmatranju izložbe koja je pred nama. Nerukotvorenim tehnološkim slikama konfrontirana su ostvarenja iz domena „klasičnih medija“ (slikarstvo, skulptura, crtež). Izlagači ove izložbe (Mrđan Bajić, diSTRUKTURA, Tadija Janičić, Andreja Ivanović Jakšić, Boris Lukić, Ana Vrtačnik), inače istaknuti akteri srpske umetničke scene tokom poslednjih nekoliko godina, iskazuju zasebne i validne vizije sveta i specifične umetničke poruke: personalne, sugestivne, estetske, etičke – govoreći  o tranzicijskim fenomenima, o gradu, o strukturi, o protestu, o nastojanju da se svet popravi, učini podnošljivijim, boljim i humanijim…

Interesantno je zapaziti da je, u istoj ovoj galeriji tokom protekle 2014. godine, bila postavljena izložba identičnog naslova i sličnog sastava izlagača. Da li se od tada do danas nešto bitno promenilo, i zašto je ova nova postavka potrebna?  Izložba Ka boljem svetu (II) na jedan nepretenciozan ali sasvim seriozan način nudi umetnička ostvarenja nastala sa iskrenim egzistencijalnim povodima i razlozima. Svaki od ovih umetnika je iskreno zabrinut za sudbinu čoveka i društva. Zbog toga je potrebno ukazati na njihovu umetnost, na one procese u srpskoj umetnosti u kojima je konstantno htenje umetnika da se izazovima savremenosti adekvatno odgovori, te da ti odgovori budu autentično umetnički relevantni i moralno ubedljivi. Jer, bilo da se radi o lokalnim ili univerzalnim relacijama, umetnost i moral nigde nisu i ne mogu biti tek društveni „ukras“ – već su danas, više nego ikada ranije, istinski potrebni kao dragoceni modeli ljudske nade, budućnosti i civilizacijskog opstanka.